طراحی ویلا دوبلکس1
طراحی ویلا دوبلکس؛
از ایده تا طراحی یک ویلای دوطبقه
اگر زمین دارید و بین ویلای یک‌طبقه و دوبلکس مردد هستید، احتمالاً مهم‌ترین سؤال این است که آیا اضافه کردن یک طبقه واقعاً به بهتر شدن ویلای شما کمک می‌کند یا فقط ساختمان را بزرگ‌تر می‌کند؟
جواب این سؤال برای هر زمین متفاوت است.
طراحی ویلا دوبلکس زمانی نتیجه خوبی می‌دهد که طبقات، حیاط، دید، نور، ورودی و فضاهای خصوصی و عمومی از همان ابتدا در کنار هم طراحی شوند. دوبلکس بودن به‌تنهایی یک مزیت نیست؛ این نحوه طراحی است که مشخص می‌کند ویلای شما در نهایت چقدر راحت، زیبا و کاربردی باشد.
در طراحی ویلا، ما معمولاً قبل از اینکه سراغ فرم نما برویم، از خود زمین شروع می‌کنیم؛ اینکه زمین کجاست، چه ابعادی دارد، از کدام سمت نور می‌گیرد، بهترین دید آن کدام است و قرار است چه نوع استفاده‌ای از ویلا داشته باشید.
ویلا دوبلکس چیست؟
به زبان ساده، ویلای دوبلکس ویلایی است که فضاهای آن در دو تراز یا دو طبقه سازماندهی شده و ارتباط بین این طبقات از طریق راه‌پله انجام می‌شود.
اما یک ویلای دوبلکس خوب فقط یک ویلای دوطبقه نیست.
نکته مهم این است که طبقه پایین و طبقه بالا باید یک زندگی واحد را شکل دهند. یعنی وقتی وارد ویلا می‌شوید، مسیر حرکت، ارتباط با حیاط، نشیمن، آشپزخانه، اتاق‌ها و تراس‌ها باید کاملاً منطقی باشد.
در بسیاری از پروژه‌ها، فضاهای عمومی مانند نشیمن، پذیرایی و آشپزخانه در طبقه پایین قرار می‌گیرند و اتاق‌خواب‌ها در طبقه بالا طراحی می‌شوند. اما این یک قانون ثابت نیست.
ممکن است با توجه به شیب زمین، منظره، جهت تابش خورشید یا نیاز کارفرما، بهترین پلان کاملاً متفاوت باشد.
چرا طراحی ویلا دوبلکس محبوب است؟
یکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت ویلاهای دوبلکس، تفکیک بهتر فضاها است.
تصور کنید طبقه همکف برای دورهمی‌های خانوادگی، پذیرایی و ارتباط با حیاط طراحی شده باشد و اتاق‌خواب‌ها در طبقه بالا قرار گرفته باشند.
در این حالت، وقتی مهمان دارید، لازم نیست تمام بخش‌های خصوصی ویلا در معرض رفت‌وآمد باشد.
از طرف دیگر، ارتفاع بیشتر ساختمان می‌تواند امکان ایجاد دیدهای بهتر، تراس‌های بزرگ‌تر و فضاهای دوارتفاع را فراهم کند.
البته همه این موارد زمانی اتفاق می‌افتد که از ابتدا در پلان دیده شده باشند.
در طراحی ویلا دوبلکس چه فضاهایی باید در نظر گرفته شود؟
یکی از اولین مراحل طراحی، مشخص کردن نیازهای واقعی خانواده است.
برای مثال ممکن است یک خانواده به این فضاها نیاز داشته باشد:
- پذیرایی و نشیمن خانوادگی
- آشپزخانه و فضای غذاخوری
- اتاق خواب مستر
- اتاق خواب فرزندان
- اتاق مهمان
- سرویس مهمان
- سرویس‌های خصوصی
- فضای کار یا مطالعه
- تراس
- فضای بازی
- استخر
- فضای باربیکیو
- پارکینگ
- انباری و فضاهای خدماتی
اما قرار نیست همه این فضاها را صرفاً به خاطر اینکه «در طراحی ویلا دوبلکس» رایج هستند، وارد پروژه کنیم.
پلان باید بر اساس سبک زندگی شما شکل بگیرد.
اگر مثلاً بیشتر آخر هفته‌ها از ویلا استفاده می‌کنید، نیازهای شما با خانواده‌ای که قصد دارد بخش زیادی از سال در ویلا زندگی کند متفاوت است.
بهترین پلان برای ویلای دوبلکس چیست؟
هیچ پلان واحدی را نمی‌توان به عنوان بهترین پلان برای همه ویلاهای دوبلکس معرفی کرد.
پلان مناسب به عواملی مثل:
- شکل زمین
- عرض و طول زمین
- شیب زمین
- جهت شمال
- مسیر تابش خورشید
- دیدهای مطلوب
- دسترسی خودرو
- محل ورودی
- سطح اشغال مجاز
- متراژ موردنظر
- تعداد اعضای خانواده
- بودجه ساخت
وابسته است.
به همین دلیل، کپی کردن یک پلان آماده از اینترنت معمولاً راه‌حل مناسبی نیست.
ممکن است پلانی که برای یک زمین ۱۰۰۰ متری در شمال طراحی شده، روی زمین دیگری کاملاً ناکارآمد باشد.
پلان خوب باید از زمین شما شروع شود، نه از یک تصویر در Pinterest.
راه‌پله در طراحی ویلا دوبلکس؛ فقط یک مسیر رفت‌وآمد نیست
یکی از مهم‌ترین عناصر در طراحی ویلا دوبلکس راه‌پله است.
راه‌پله باید هم از نظر عملکردی راحت باشد و هم در معماری داخلی ویلا نقش داشته باشد.
محل قرارگیری پله می‌تواند روی کل پلان تأثیر بگذارد.
اگر پله بیش از حد در مرکز پلان قرار بگیرد، ممکن است فضای زیادی را از نشیمن بگیرد. اگر بیش از حد دور از فضاهای اصلی قرار بگیرد، مسیر حرکت بین طبقات طولانی و غیرمنطقی می‌شود.
در بعضی پروژه‌ها، راه‌پله می‌تواند تبدیل به یکی از عناصر شاخص فضای داخلی شود؛ مثلاً در کنار یک فضای دوارتفاع، با نور طبیعی یا با دید مستقیم به حیاط.
بنابراین بهتر است پله را در آخرین مرحله به پلان اضافه نکنیم؛ پله از همان ابتدای طراحی باید بخشی از ایده معماری باشد.
وید در ویلای دوبلکس؛ چطور فضا را خاص‌تر کنیم؟
یکی از جذاب‌ترین امکانات در طراحی داخلی ویلای دوبلکس، ایجاد فضای دوارتفاع یا وید است.
مثلاً تصور کنید وارد نشیمن می‌شوید و ارتفاع سقف به جای حدود سه متر، تا طبقه بالا ادامه پیدا می‌کند.
این کار می‌تواند باعث شود فضای نشیمن بسیار بازتر و شاخص‌تر دیده شود.
اما وید فقط برای بزرگ‌تر نشان دادن فضا نیست.
اگر درست طراحی شود، می‌تواند ارتباط بصری بین طبقات ایجاد کند و نور طبیعی را به بخش‌های بیشتری از ویلا برساند.
البته ایجاد وید همیشه بهترین تصمیم نیست. گاهی همان سطح زیربنا بهتر است صرف اتاق یا فضای دیگری شود.
اینجا دقیقاً جایی است که طراحی معماری باید بر اساس نیاز پروژه تصمیم بگیرد، نه صرفاً بر اساس ظاهر یک تصویر رندر.
طراحی نمای ویلای دوبلکس
وقتی پلان دوطبقه باشد، ارتفاع ساختمان به یکی از عناصر مهم در طراحی نما تبدیل می‌شود.
در یک ویلای دوبلکس مدرن می‌توان با ترکیب حجم‌های ساده، بازشوهای بزرگ، تراس و متریال‌های مختلف، نمایی متناسب با معماری پروژه ایجاد کرد.
اما نمای خوب فقط به معنی استفاده از سنگ، چوب یا شیشه نیست.
فرم نما باید از پلان و شرایط سایت بیرون بیاید.
برای مثال اگر بهترین دید زمین به سمت کوه باشد، چرا نباید فضاهای اصلی و بازشوهای بزرگ‌تر به سمت همان منظره طراحی شوند؟
یا اگر پروژه در اقلیم پرباران شمال قرار دارد، طراحی بازشوها، تراس‌ها، آب‌بندی و انتخاب متریال باید با شرایط اقلیمی هماهنگ باشد.
در مناطق کوهستانی نیز عواملی مانند برف، بارش، سرمای هوا و شیب زمین روی فرم ساختمان و حتی انتخاب سقف تأثیر می‌گذارند.
طراحی ویلای دوبلکس مدرن یا کلاسیک؟
دوبلکس بودن یک نوع سازماندهی فضایی است و لزوماً سبک معماری محسوب نمی‌شود.
بنابراین یک ویلای دوبلکس می‌تواند مدرن، مینیمال، روستیک، کلاسیک یا حتی تلفیقی باشد.
ویلای دوبلکس مدرن
در معماری مدرن معمولاً روی سادگی حجم، ارتباط داخل و بیرون، نور طبیعی، بازشوهای بزرگ و استفاده کنترل‌شده از متریال تمرکز می‌شود.
ویلای دوبلکس روستیک
در مناطق طبیعی و کوهستانی، استفاده از مصالح بوم‌آور، بافت‌های طبیعی و هماهنگی با محیط می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.
ویلای دوبلکس کلاسیک
در سبک کلاسیک، تناسبات، جزئیات نما، ستون‌ها، قاب‌بندی‌ها و عناصر تزئینی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
انتخاب سبک بهتر است بعد از شناخت زمین و نیاز پروژه انجام شود، نه صرفاً بر اساس اینکه چه سبکی در تصاویر اینستاگرام محبوب‌تر است.
طراحی ویلای دوبلکس کوچک؛ آیا دوبلکس برای زمین کوچک مناسب است؟
یکی از تصورهای اشتباه این است که ویلای دوبلکس حتماً باید بزرگ و لوکس باشد.
در واقع در زمین‌های کوچک و متوسط، دوبلکس بودن می‌تواند امکان استفاده بهتر از سطح زمین را فراهم کند.
به جای اینکه تمام زیربنا در یک طبقه پخش شود، بخشی از فضاها در طبقه دوم قرار می‌گیرند و می‌توان حیاط، تراس یا فضای باز بیشتری در اختیار داشت.
البته این موضوع کاملاً به ضوابط زمین و سطح اشغال مجاز بستگی دارد.
در چنین پروژه‌هایی، طراحی پلان اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌کند؛ چون هر مترمربع باید دلیل داشته باشد.
اتاق مهمان در ویلای دوبلکس کجا باشد؟
اگر قرار است ویلا برای مهمانی و دورهمی هم استفاده شود، اتاق مهمان یکی از فضاهایی است که بهتر است از ابتدا در برنامه فیزیکی دیده شود.
در بسیاری از پروژه‌ها، قرار دادن اتاق مهمان در طبقه پایین می‌تواند دسترسی مهمان را ساده‌تر کند.
حتی در بعضی پروژه‌ها می‌توان مسیر دسترسی مهمان را طوری طراحی کرد که بدون ورود به بخش خصوصی ویلا، به اتاق و سرویس خود دسترسی داشته باشد.
این جزئیات شاید در رندر معماری خیلی دیده نشوند، اما در زندگی واقعی تفاوت یک ویلای صرفاً زیبا با یک ویلای خوب طراحی‌شده را ایجاد می‌کنند.
نور طبیعی در ویلای دوبلکس
ارتفاع بیشتر ساختمان فرصت‌های بیشتری برای ورود نور ایجاد می‌کند؛ اما پنجره بزرگ به تنهایی به معنی نورپردازی مناسب نیست.
محل بازشو، جهت تابش، عمق فضا، سایه‌اندازی ساختمان و حتی نوع شیشه باید در طراحی در نظر گرفته شود.
در بعضی پروژه‌ها می‌توان از پنجره‌های قدی، نورگیر، فضای دوارتفاع یا ارتباط مستقیم نشیمن با حیاط استفاده کرد.
هدف این نیست که همه دیوارهای ویلا شیشه‌ای شوند.
هدف این است که نور و منظره دقیقاً در جایی وارد شوند که بیشترین ارزش را برای زندگی شما ایجاد می‌کنند.
طراحی محوطه در ویلای دوبلکس
ویلای خوب فقط ساختمان نیست.
ساختمان، حیاط، استخر، تراس، مسیر ورود خودرو و فضای سبز باید یک مجموعه واحد را تشکیل دهند.
برای همین در طراحی یک ویلای دوبلکس، بهتر است محوطه همزمان با معماری ساختمان طراحی شود.
مثلاً محل نشیمن اصلی می‌تواند ارتباط مستقیم با تراس و حیاط داشته باشد.
استخر می‌تواند در امتداد دید اصلی قرار بگیرد.
یا در زمین‌های شیب‌دار، اختلاف ارتفاع زمین می‌تواند تبدیل به بخشی از ایده معماری شود.
در واقع، به جای اینکه اول ویلا را طراحی کنیم و بعد «یک محوطه» جلوی آن بگذاریم، بهتر است از ابتدا معماری و محوطه را با هم ببینیم.
طراحی ویلا دوبلکس در شمال، فشم و مناطق کوهستانی
شرایط اقلیمی یکی از مهم‌ترین عوامل در طراحی ویلاست.
یک ویلای دوبلکس در شمال کشور الزاماً نباید مانند یک ویلای دوبلکس در فشم طراحی شود.
در شمال، بارندگی، رطوبت، تهویه و انتخاب مصالح اهمیت زیادی دارند.
در مناطق کوهستانی مانند فشم، شیب زمین، برف، سرمای هوا، باد و نحوه قرارگیری ساختمان نسبت به دره و کوه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بنابراین اگر زمین شما در شمال، دماوند، فشم، کردان، طالقان یا مناطق مشابه است، بهتر است طراحی ویلا قبل از هر چیز با تحلیل سایت و اقلیم شروع شود.
هزینه طراحی ویلا دوبلکس چقدر است؟
نمی‌توان برای همه پروژه‌ها یک قیمت ثابت تعیین کرد.
هزینه طراحی ویلا دوبلکس به عواملی مانند متراژ بنا، مساحت زمین، پیچیدگی پروژه، شرایط زمین، سطح جزئیات طراحی و خدمات موردنیاز بستگی دارد.
برای مثال ممکن است یک پروژه فقط به طراحی معماری نیاز داشته باشد، اما پروژه دیگری علاوه بر معماری به طراحی داخلی، محوطه، استخر، سازه، تأسیسات، رندر، انیمیشن و نقشه‌های اجرایی نیاز داشته باشد.
بنابراین قبل از اعلام قیمت، بهتر است اطلاعات اولیه پروژه بررسی شود.
برای برآورد دقیق، حداقل متراژ زمین، شهر یا منطقه پروژه، متراژ تقریبی ساختمان و تعداد طبقات موردنظر مشخص باشد.
مراحل طراحی ویلا دوبلکس در استودیو تاجویدی
ما طراحی را از یک پلان آماده شروع نمی‌کنیم.
فرآیند طراحی می‌تواند به صورت کلی شامل این مراحل باشد:
۱. شناخت زمین
بررسی ابعاد، موقعیت، شیب، دسترسی، دید و شرایط اقلیمی زمین.
۲. شناخت کارفرما
تعداد اعضای خانواده، سبک زندگی، تعداد اتاق‌ها، میزان استفاده از ویلا و بودجه ساخت.
۳. طراحی ایده اولیه
تعیین سازمان فضایی، ارتباط طبقات، جایگاه پله، حیاط، تراس و فضاهای اصلی.
۴. طراحی پلان و حجم
تبدیل ایده اولیه به پلان معماری و حجم سه‌بعدی.
۵. طراحی نما و متریال
انتخاب زبان معماری و مصالح متناسب با پروژه و اقلیم.
۶. طراحی داخلی و محوطه
هماهنگ کردن فضای داخلی، حیاط، استخر و فضاهای بیرونی با معماری ساختمان.
۷. تهیه مدارک طراحی
تهیه نقشه‌ها و مدارک موردنیاز برای ادامه مسیر پروژه، متناسب با خدمات انتخاب‌شده.
اگر زمین دارید، قبل از طراحی ویلا دوبلکس این ۵ مورد را مشخص کنید
اگر هنوز مطمئن نیستید ویلای شما باید دوبلکس باشد یا یک‌طبقه، این پنج سؤال را از خودتان بپرسید:
۱. بهترین منظره زمین از کدام سمت است؟
۲. چند نفر قرار است از ویلا استفاده کنند؟
۳. چه میزان فضای خصوصی و عمومی نیاز دارید؟
۴. چقدر از سال در ویلا حضور خواهید داشت؟
۵. بودجه ساخت شما حدوداً چقدر است؟
پاسخ همین پنج سؤال می‌تواند مسیر طراحی را تا حد زیادی مشخص کند.
یک ویلای دوبلکس خوب چه ویژگی‌ای دارد؟
به نظر ما، ویلای دوبلکس خوب لزوماً بزرگ‌ترین یا پرزرق‌وبرق‌ترین ویلا نیست.
ویلای خوب، ویلایی است که وقتی وارد آن می‌شوید، مسیر حرکت طبیعی باشد؛ نور در جای درست وارد شود؛ اتاق‌ها حریم داشته باشند؛ نشیمن با حیاط ارتباط خوبی داشته باشد؛ منظره به بهترین شکل دیده شود و هیچ فضایی صرفاً برای پر کردن پلان ساخته نشده باشد.
معماری خوب باید قبل از اینکه در عکس دیده شود، در زندگی روزمره احساس شود.
اگر برای زمین خودتان به دنبال طراحی ویلا دوبلکس هستید، می‌توانید اطلاعات اولیه زمین، موقعیت پروژه و متراژ موردنظر را برای ما ارسال کنید تا بر اساس شرایط واقعی پروژه، درباره بهترین سناریوی طراحی صحبت کنیم.
شروع طراحی یک ویلا از یک عکس زیبا در اینترنت نیست؛ از شناخت دقیق زمین شما شروع می‌شود.
مشاهده نمونه پروژه‌های طراحی ویلا در اینستاگرام
https://www.instagram.com/p/B-PpeHVjWSg/
منابع:
https://www.pinterest.com/pin/827958712728257529/
